Noorderlicht boven Nederland, Op 19 en 20 januari 2026 was er extreem fel noorderlicht te zien boven Nederland. Het begon allemaal met een aantal berichten die voorbij kwamen op zowel social media als op sommige nieuwspagina’s dat er een grote uitbarsting was geweest op de zon en dat die een grote vlam richting de aarde had geschoten. De laatste tijd kwamen vaker dit soort berichten voorbij, maar was het amper zichtbaar. Ik was al een aantal keer voor noppes naar een locatie gereden om het noorderlicht te spotten, maar helaas… dat weerhield mij er niet van om toch niet de moed op te geven.
19 Januari 2026 Wierden Overijssel een magisch moment!
Op 19 januari kwamen er serieuze signalen voorbij dat het ’s avonds wel raak kon zijn noorderlicht boven Nederland en dat het een historisch moment kon zijn voor Nederland. Maar ach, ik dacht: we gaan het zien, ik ga nog niet meteen in de startblokken staan… Maar toen, iets na 21:00, kreeg ik een appje: “Marco, houd de lucht in de gaten, want het kon vanavond wel eens serieus zijn met het noorderlicht…” Mijn reactie was nog enigszins nuchter: oké dank je wel, ik houd het in de gaten. Maar toch zei iets tegen mij: Marco, zet je camera vast klaar, want… en weer een appje:
Ik open het bericht van dezelfde persoon: “Marco! Ga nu naar buiten, NU!! Het is raak, de lucht staat in brand…” Ik dacht: WAT!!! Ik keek naar de waardes en die gingen helemaal door het dak! Ik sprong van de bank, camera in de tas, statief mee, hoofdlamp mee, warme jas aan en meteen ging ik mijn goede vriend bellen… Paul! Het noorderlicht is zichtbaar en goed ook! Ga je mee? Het antwoord: JAAA! Dus meteen de auto in, Paul ophalen en direct door naar Wierden.
Eenmaal ter plaatse zag ik meteen een witte wolk in de lucht en ik zei tegen Paul: het is met het blote oog zichtbaar!! Dus eerst met de telefoon proberen een foto te maken om bevestiging te krijgen of het inderdaad het noorderlicht zou zijn. De telefooncamera op nachtstand gezet het duurde ongeveer vier seconden tot de foto gemaakt werd en ja hoor: ROOD, GROEN! Ik dacht: WAUW!!!
Ik heb nog nooit zo snel mijn camera klaargezet als op die bewuste avond, want het kon zomaar zijn dat het ook zo weer afgelopen zou zijn. We hebben samen met ongeveer tien andere mensen daar minstens anderhalf uur gestaan met een hele grote glimlach op onze gezichten… het was fantastisch, magisch maar vooral prachtig. Het maakt geen geluid, het is volkomen stil en zo onwerkelijk hoe het danst boven je. Wie dit nog nooit heeft gezien: ga alsjeblieft naar buiten, mits mogelijk, wanneer dit weer een keer gebeurt, want dit zijn gespreksonderwerpen die je nog jarenlang zullen heugen. Want hoe lang duurt het waneer het noorderlicht boven Nederland weer zichtbaar zal zijn.
20 Januari 2026 vliegbasis Twente koud en minder fel
Op 20 januari kwamen er weer signalen dat het opnieuw zichtbaar zou zijn noorderlicht boven Nederland. Ik was uiteraard nog steeds hyper over wat een dag eerder te zien was, dus hop, de auto in en naar het vliegveld in Enschede. Helaas was het die avond niet zo goed zichtbaar, maar alsnog was het even nagenieten. Het was opnieuw erg koud zelfs zo koud dat de statief na een uur was bevroren, maar dat weerhield ons niet om toch nog even te wachten of het magische moment kwam. Even leek het wededom fel te worden maar na een minuut of twintig was het dan ook voorbij.
Waarom zien wij witte kleuren als noorderlicht?
Het noorderlicht boven Nederland wordt door veel mensen vaak als wit of lichtgrijs waargenomen, terwijl foto’s juist groene, paarse of zelfs rode tinten laten zien. Dat verschil heeft alles te maken met hoe onze ogen werken, hoe sterk het verschijnsel is op onze breedtegraad en hoe camera’s licht registreren.
Allereerst is het belangrijk om te begrijpen wat het noorderlicht eigenlijk is. Het ontstaat wanneer geladen deeltjes van de zon afkomstig van zonnevlammen of coronale massa-ejecties in botsing komen met de bovenste lagen van de aardatmosfeer. Deze botsingen zorgen ervoor dat zuurstof en stikstofatomen licht gaan uitstralen. Zuurstof geeft vooral groen en rood licht, stikstof zorgt voor paarse en blauwachtige tinten. In theorie zou je dus duidelijke kleuren moeten zien.
Maar bij het noorderlicht boven Nederland is de intensiteit meestal veel zwakker dan in Scandinavië. Nederland ligt relatief zuidelijk, waardoor wij alleen het noorderlicht zien tijdens sterkere geomagnetische stormen. Tegen de tijd dat het verschijnsel hier zichtbaar is, is het licht vaak minder fel. En daar komt onze oogbiologie om de hoek kijken.
Onze ogen hebben twee soorten lichtgevoelige cellen: kegeltjes en staafjes. Kegeltjes zorgen voor kleurwaarneming, maar hebben relatief veel licht nodig om goed te functioneren. Staafjes zijn veel gevoeliger voor zwak licht, maar nemen vrijwel geen kleur waar. In het donker zoals ’s nachts bij het kijken naar het noorderlicht boven Nederland schakelen onze ogen grotendeels over op staafjes. Daardoor zien we het licht wel, maar zonder duidelijke kleur. Het resultaat: een witte of zilverachtige gloed.
Camera’s werken anders. Met lange sluitertijden en hoge ISO-waarden kunnen ze veel meer licht verzamelen dan ons oog in een fractie van een seconde kan verwerken. Daardoor worden de kleuren van het noorderlicht op foto’s veel intenser zichtbaar dan met het blote oog. Wat jij als een witte waas ziet, blijkt op beeld vaak prachtig groen of paars.
Daarnaast speelt lichtvervuiling in Nederland een rol. Straatverlichting en stedelijke gloed verminderen het contrast, waardoor subtiele kleuren nog moeilijker waarneembaar zijn. In donkere gebieden, zoals op de Waddeneilanden, is de kans groter dat je bij sterk noorderlicht boven Nederland toch wat groene tinten met het blote oog ziet.
Kort samengevat: we zien het noorderlicht hier vaak wit omdat het zwakker is, onze ogen in het donker minder kleurgevoelig zijn en omgevingslicht de kleuren dempt. De kleuren zijn er wel maar onze ogen kunnen ze simpelweg niet altijd goed oppikken.
Geef een reactie